◄◄  ◄  ►►  ► 
LIPIEC 2018
Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Audiodeskrypcja

Audiodeskrypcja sposobem na zmniejszenie wykluczenia osób z dysfunkcją wzroku z wizualnych aspektów życia i funkcjonowania biblioteki.

Audiodeskrypcja to technika narracyjna, która za pomocą dodatkowych, werbalnych opisów udostępnia odbiór treści wizualnych osobom niewidomym i słabo widzącym. Audiodeskrypcja pozwala osobom niewidomym na możliwość odbioru sztuki wizualnej, np. malarstwa, filmów, reklam i kampanii społecznych, czy gry aktorskiej ? dlatego też stosowana jest m.in. w muzeach, kinematografii czy teatrze.
Audiodeskrypcję tworzy się, by umożliwić osobom z dysfunkcją wzroku jak najpełniejszy, samodzielny i satysfakcjonujący odbiór dzieła wizualnego/audiowizualnego. Osiąga się to, gdy osoby niewidome i niedowidzące otrzymują przemyślany, zrozumiały, odpowiadający ich kompetencjom poznawczym, atrakcyjny i poprawny językowo opis treści wizualnych, składających się na dzieło sztuki, obiekt architektury.
Nasza Biblioteka, oprócz szeroko rozumianych zbiorów książkowych, oferuje swoim Czytelnikom również wystawy wizualne, eksponowane np. w Galerii Otwartej. Są to fotografie, obrazy, rzeźby oraz inne eksponaty. Czytelnik z dysfunkcją wzroku nie jest
w stanie skorzystać z takiej oferty, a bardzo często nie jest jej nawet świadomy. Dlatego planujemy w niedalekiej przyszłości umieszczać na stronie WWW Biblioteki krótkie skrypty oraz opisy audiodeskrypcyjne poszczególnych elementów naszych ekspozycji.

W skład prezentacji wchodzą fotografie prac uczestników warsztatów ?Sztuka zabawy, zabawa sztuką? zorganizowanych  przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Siemianowicach Śląskich, 2013 rok . Są to:
- Zdjęcie  Marka Szołtyska podczas jego wykładu.
- Kartka z quillingu.
- Filcowy kwiat.
- Doniczka zdobiona techniką decoupage.
- Sutaszowa broszka.

1
Zdjęcie przedstawiające Marka Szołtyska prowadzącego wykład o śląskim zdobnictwie.
Fotografia 15x21 na błyszczącym papierze.
Autorka fotografii: Anna Leszczak.

Na zdjęciu pięćdziesięcioletni mężczyzn w śląskim stroju ludowym.
Trzyma starą fotografię w ramce.
W tle ściana z boazerią.

W centrum przysadzisty mężczyzna z krótkimi, kręconymi ciemnymi włosami.
Ubrany w śląski strój ludowy.
Czarna sięgająca za biodra kamizelka zapinana na mosiężne guziki.
Wyłożony kołnierzyk ukazuje czerwoną podszewkę.
Pośrodku zdobienia w kolorze kobaltowym i zwisające z nich na zewnętrznej krawędzi pomponiki.
Pod spodem biała koszula z długim, dość szerokim rękawem,
Mankiet zdobiony niedużym haftem.
Dwa rzędy czerwonych kropek, wokół dolnego niebieska nitka okrąża co drugą kropkę.
 Identyczny haft zdobi niski kołnierzyk.
Pod szyją zawiązana jedwabna, fioletowa apaszka w abstrakcyjny zielono-pomarańczowy wzór.

Mężczyzna trzyma przed sobą starą, czarno-białą fotografię w wąskiej, szarej ramce.
Zdjęcie przedstawia pięć kobiet w różnym wieku, stojących obok siebie na tle drewnianego płotu.
W tyle dachy domów.

Marek Szołtysek to śląski pisarz, dziennikarz i historyk. Autor wielu poczytnych książek  o śląskiej kulturze i kuchni. Mieszka i pracuje w Rybniku. Jest absolwentem Katolickiego Uniwersytetu  Lubelskiego i nauczycielem historii.
W 1995 i 1999 roku otrzymał nagrody w dziedzinie kultury z rąk prezydenta Rybnika. W 1997 roku dostał nagrody z Kuratorium Oświaty w Katowicach, Ministerstwa Edukacji Narodowej i Rady Oświaty Regionalnej. W 1999 roku ze Związku Górnośląskiego otrzymał nagrodę im. Wojciecha Korfantego. W 2001 roku przyjęty został do Śląskiej Loży Liderów. Trzy lata później przez Kazimierza Kutza został nazwany "współczesnym Karolem Miarką".

2.
Fotografia pracy uczestnika warsztatów z quillingu [czytaj: kłilingu], czyli formy papieroplastyki.
Autorka fotografii: Anna Leszczak.

Poskręcane paski papieru o szerokości 5 milimetrów naklejone na kartkę o wymiarach  14,5 cm wysokości i 10, 5 cm szerokości.

W centrum baranek na zielonych pagórkach.
Z prawej kwiatek z pomarańczowymi płatkami.

Baranka tworzy z 16 białych zrolowanych pasków papieru.
Na tułowiu czarna owalna głowa z migdałowatymi opadającymi uszami.
Białe oczy z czarną kropką zrobione z konfetti.
Na dole naklejone dwie malutkie czarne nóżki w kształcie rombów.
Baranek stoi na układającym się w strome pagórki ciemnozielonym, karbowanym pasku papieru.
 Po prawej, na niemal całej wysokości kartki, kwiat.
Jasnozielona łodyga nachyla się lekko w lewo.
Od połowy jej wysokości wyrastają kolejno: zwinięty liść, dwa pomarańczowe czworoboczne kwiaty, dwa małe listki .  
Na szczycie większy kwiat z liściem.

Quilling jest techniką tworzenia ozdób przy użyciu wąskich pasków kolorowego papieru, które zawija się i formuje nadając zamierzone kształty.
Jego początki sięgają epoki Renesansu. W tym okresie mnisi wykorzystywali pozłacane paski papieru do zdobienia książek. Do zwijania pasków używali gęsich piór (ang. "featherquill") - stąd prawdopodobnie nazwa techniki. W XVIII wieku quilling stał się popularnym sposobem spędzania wolnego czasu dobrze urodzonych panien i pań. Wykorzystywany był do ozdabiania przedmiotów codziennego użytku, był również łączony z haftem czy też malarstwem. Popularność quillingu zanikła wraz z końcem XIX stulecia.
Powrócił do łask dopiero w XXI wieku. Ze względu na dostępność materiałów oraz ich niewielki koszt zyskał szerokie grono entuzjastów na całym świecie.

3
Fotografia pracy uczestnika warsztatów z decoupage?u [czytaj: dekupażu]
Autorka fotografii: Anna Leszczak.

Ceramiczna doniczka ozdobiona przez oklejenie jej powierzchni cienkim papierem i pomalowaniu lakierem.
Wysokość:  5 centymetrów, średnica podstawy: 3,5 centymetra, średnica górnej krawędzi: 6 centymetrów.

Na jasnożółtym tle trzy kwiaty.
Wokół górnego brzegu doniczki wiją się liście.
Wnętrze doniczki polakierowane na ceglasty kolor.

Po jednej stronie doniczki na gałązce dwa kwiaty: różowy i fioletowy, z żółtymi słupkami. Kształtem przypominają krokusy.
Obok kwiatów trzy podłużne listki.
Przeciwlegle duży fioletowy kwiat z pięcioma sercowatymi listkami w kilku  odcieniach zieleni.
Tło wokół kwiatów miejscami mieni się perłowo.
Wokół górnej krawędzi doniczki wije się gałązka z drobnymi, sercowatymi listkami.
W listowiu, naprzemiennie u góry lub dołu, różowe kropki.

Decoupage to technika zdobienia przedmiotów (mebli, skrzynek, kasetek, tacek, doniczek, itp.), która polega na przyklejaniu wyciętego cienkiego papieru do niemalże każdej powierzchni i pokrywaniu go lakierem w taki sposób, aby zdobienie wyglądało jak namalowane. Nazwa decoupagewywodzi się od francuskiego słowa decouper, czyli wycinać.
Zanim na początku XII w. decoupage dotarł do Chin i stał się sztuką użytkową, we Wschodniej Syberii w ten sposób ozdabiano grobowce przodków, oddając im w ten sposób cześć i zawierając w ozdobach kawałek historii. W Chinach ozdoby początkowo pojawiły się na ścianachi oknach, następnie  na meblach i lampionach. Z Chin technika zawędrowała do Wenecji, gdzie wkrótce modne stało się ozdabianie sekretarzyków, komódek i stołów. Z czasem nie tylko dekorowano meble, ale i kopiowano dzieła współczesnych artystów, by po wielokrotnym pokryciu lakierem imitowały prawdziwe obrazy. Decoupage szybko rozprzestrzeniał się na ternach Europy. W XVIII w. angielskie szlachcianki z pasją oddały się nowemu hobby. To tam właśnie wydano pierwszą książkę z instrukcjami, jak wycinać, komponować, lakierować i polerować oraz z gotowymi do pokolorowania obrazkami. Nosiła wiele mówiący tytuł: ?Rozrywka Dam?. Z początku motywy ozdób miały styl japoński,
z czasem pojawiły się kwiaty, drobne scenki rodzajowe, dziecięce postacie i ryciny przedstawiające miasta europejskie.
Dziś decoupage nie jest tajemną sztuką ani sztuką salonową, choć z pewnością tworząc lub posiadając przedmioty ozdobione tą techniką możemy poczuć się, jak na angielskim dworze czy w bogatych chińskich domach. Wystarczy tylko odrobina fantazji, chęć, podstawowy warsztat pracy i trochę wiedzy, by rozpocząć przygodę z tą fascynującą sztuką.

4
Fotografia pracy uczestnika warsztatów z filcowania na mokro.
Autorka fotografii: Anna Leszczak.

Broszka w kształcie kwiatu, wykonana z pasm wełny czesankowej z merynosów, techniką filcowania na mokro.
Średnica: około 9 centymetrów.

Kwiat z filcu o ośmiu płatkach.
Spód czarny. Pośrodku zapięcie broszki.
Kolory: czerwony, szary, czarny.

Kilka warstw wełny czesankowej uformowane na kształt kwiatu.
Wnętrze czarne, okrągłe, lekko wypukłe.
Osiem płatków w kolorach czerwonym oraz jasnoszarym, ułożonych naprzemiennie.
Płatki owalne o zwężających się końcach
Przez środek każdego płatka biegną nierówne czarne linie, zbiegające do wnętrza kwiatu.

Filcowanie, nazywane także spilśnianiem, to jedna z najstarszych metod umożliwiająca tworzenie tkaniny, w tym przypadku filcu. Polega na formowaniu włókien wełny w jednolity materiał. Znane są dwie techniki filcowania: na mokro i na sucho.
Historia filcowania jest bardzo długa i sięga prawdopodobnie okresu neolitu, a na pewno filc był już znany 6500 lat p.n.e. Na terenie Polski najstarsze znaleziska pochodzą z Gdańska i datowane są na 1001 ? 1020 r. n.e.
Istnieje wiele legend na temat tego, jak powstał filc:
?    Ponoć już Noe wyściełał swoją arkę runem owczym, które to pod wpływem panującej tam wilgoci i ciągłemu ugniataniu przez ludzi i zwierzęta zamieniło się w kawałki filcu.
?    Druga wersja, Mongolska, mówi o nomadach, którzy jako siodeł używali skór owczych razem z włosem. W czasie jazdy, poprzez pocieranie się o wilgotne i rozgrzane ciało konia, wełniana okrywa filcowała się, tworząc jednolitą strukturę.
?    Według trzeciej legendy św. Klemens, czwarty biskup Rzymu i patron filcarzy (żył w I w. n.e.), wyruszając na misje, włożył do sandała trochę wełny aby obuwie, go nie obcierało. Wełna  po jakimś czasie sfilcowała się po wpływem potu i tarcia.

5
Fotografia pracy uczestnika warsztatów z haftu sutasz.
Okrągła broszka o średnicy 4 cm.
Autorka fotografii: Anna Leszczak.

Broszka z okrągłym, brązowym agatem.
Dominują kolory: brąz, beż, ciemna zieleń.
Pod spodem zapięcie broszki.

Okrągły, jasnobrązowy agat z ciemniejszymi pasmami pośrodku.
Oplata go pięć sznurków w kolorze butelkowej zieleni.
Pierwsze dwa oraz dwa ostatnie to płaskie sznurki sutasz.
Między nimi sznurek cienki, ukośnie splatany, w identycznym odcieniu.

Zielone sznurki przytrzymują u góry kulkę jadeitu w odcieniu ciemnego miodu.
Wystaje ona poza broszkę.

Wokół sznurków otaczających agat gruby, jasnobeżowy pleciony sznurek.
Broszka podszyta od spodu jasnobeżowym filcem z umocowaną broszką.

Sutasz to rodzaj haftu ręcznego, do którego wykorzystuje się paski z wiskozy zwane sutaszami. Nazwa pochodzi od francuskiego słowa soutache [czytaj: sutasz], oznaczającego szamerunek, czyli rodzaj sznurkowych ozdób naszywanych na mundury wojskowe.                   
Sutasz to technika, która powstała we Francji w pierwszej  połowie XIV wieku. Była wykorzystywana przy produkcji  sukni oraz biżuterii. Swego czasu przyłożyli do niej rękę holenderscy mistrzowie i tak pojawiła się technika, przypominająca słynne rosyjskie taśmowe tkactwo. Przez wieki technika ta stała się samodzielnym kierunkiem sztuki. W XIX-XX wieku haft sutaszowy stracił na znaczeniu i używany był zazwyczaj tylko przy produkcji kostiumów teatralnych.
Ożywienie mody na haft sutaszowy odbywa się dziś. Można zobaczyć przeróżną biżuterię - naszyjniki, broszki, kolczyki, bransoletki, torebki, wachlarze, spinki do mankietów, agrafki itd.